Mantolama katmanları adım adım: yapıştırma harcından dekoratif sıvayaMantolama katmanları adım adım: yapıştırma harcından dekoratif sıvaya

Mantolama bir sistemdir

Dış cephe ısı yalıtımı tek bir ürün değil, birbirine dayanan katmanlardan oluşur. Bir katman eksik ya da hatalı yapılırsa diğerlerini ne kadar iyi uyguladığınızın pek önemi kalmaz. Katmanları aşağıda uygulama sırasıyla anlatıyoruz.

Yapıştırma harcı

Çimento esaslı, polimer katkılı bir harçtır. Yalıtım levhasını duvara sabitler ve levhanın arkasında hava boşluğu kalmasını önler. Levha arkasına kenarlar boyunca çerçeve şeklinde ve ortaya topak topak sürülür. Duvar düzgünse taraklı malayla tam yüzey yapıştırma daha iyidir. Levha arkasının en az %40'ı harçla temas etmelidir.

Sık yapılan hata: birkaç topak harç sürüp levhayı duvara bastırmak. Levha zamanla oynar, sıvada çatlak çıkar, dübel başlarında gölge görünür.

Yalıtım levhası

Üç yaygın malzeme var:

• EPS (genleştirilmiş polistiren): Hafif, ekonomik, kolay işlenir. Cephede en çok kullanılan malzemedir. Grafitli türü aynı kalınlıkta daha iyi yalıtır.
• XPS (ekstrüde polistiren): Kapalı hücreli, su emmesi çok düşük, basınç dayanımı yüksektir. Su basman seviyesinde, toprak altında ve zemine yakın bölgelerde tercih edilir. Yüzeyi pürüzsüz olduğundan harcın tutması için yüzeyi pürüzlendirilmiş tipleri kullanılır.
• Taşyünü: Yanmaz, sesi yutar ve buhar geçirir. Yüksek binalarda yangın bandı olarak ya da tüm cephede kullanılır. Daha ağırdır, daha fazla dübel ister.

Levhalar şaşırtmalı dizilir, köşelerde birbirine geçirilir. Levha ekleri pencere köşelerine denk getirilmez. Levhalar arasında kalan boşluklar yalıtım köpüğüyle doldurulur; harçla doldurulursa ısı köprüsü oluşur.

Dübel

Harç kuruduktan sonra (genellikle 24–48 saat) levhalar bir de mekanik olarak sabitlenir. Dübel levhayı geçip sağlam duvara en az 25–40 mm girmelidir. Metrekarede 6 civarından başlanır; bina yüksekliği, rüzgâr yükü ve köşe bölgelerinde sayı artar. Dübel başı levha yüzeyiyle aynı hizada olmalı, ne çukurda kalmalı ne de dışarı taşmalı.

File ve yüzey sıvası

Alkaliye dayanıklı cam elyaf file, yüzey sıvasının içine gömülür. Çekme gerilmelerini dağıtır ve çatlağı önler. Önce bir kat sıva çekilir, file taze sıvaya bastırılır, ardından ikinci kat sıvayla tamamen kapatılır. File ekleri en az 10 cm bindirilir, pencere köşelerine çapraz ek file parçaları konur. Köşelere fileli köşe profili, pencere üstlerine damlalıklı profil uygulanır.

Sık yapılan hata: fileyi levhanın üstüne kuru serip üzerine sıva çekmek. File sıvanın alt yüzünde kalır ve işini yapamaz.

Astar

Yüzey sıvası kuruyunca, dekoratif kaplamanın rengine yakın, kuvars dolgulu bir astar sürülür. Astar emiciliği dengeler, yapışmayı artırır ve alttaki gri sıvanın son kattan görünmesini engeller. Astar atlanırsa dekoratif sıva çok hızlı kurur; mala izleri ve renk farkları ortaya çıkar.

Dekoratif mineral sıva veya boya

Son kat, sistemi hava koşullarından korur ve cephenin görünümünü belirler. Mineral (çimento esaslı) sıvalar ile akrilik ya da silikon esaslı hazır sıvalar, tane boyutuna göre farklı dokular verir. Bir cephe yüzeyi ara vermeden bitirilir; yarım bırakılan yüzeyde ek izi kalır. Koyu renklerde ısıl gerilme ve çatlak riski artar.

Genel kurallar

• Uygulama sıcaklığı +5 °C ile +30 °C arasında olmalı. Doğrudan güneş ve yağmur altında çalışılmaz.
• İlk levha sırası başlangıç profiline oturtulur. Zemine yakın ve toprakla temas eden bölgelerde EPS yerine XPS kullanılır.
• Her katman, bir öncekinin kürlenme süresi dolduktan sonra uygulanır.

Katmanlar doğru sırayla ve bekleme sürelerine uyularak yapıldığında mantolama hem ısı kaybını düşürür hem de cepheyi uzun yıllar korur.